Thanh Nguyen 
Tặng quà ở Nhật là một phần của giao tiếp xã hội, và nguyên tắc cốt lõi khác với nhiều nước: dịp và cách trao quan trọng hơn giá trị món quà. Quà quá đắt còn gây khó xử vì người nhận cảm thấy phải đáp lễ tương xứng.
Các dịp tặng quà chính
- お土産 — quà sau chuyến đi. Đi công tác, đi chơi xa hay về quê thì mang một hộp bánh đặc sản chia cho cả phòng. Đây là thói quen phổ biến nhất ở công sở, và giá trị rất nhỏ — cái được ghi nhận là bạn nhớ tới mọi người.
- お中元 — quà giữa năm, tặng vào khoảng tháng 7 cho người đã giúp đỡ mình.
- お歳暮 — quà cuối năm, tặng vào khoảng tháng 12, ý nghĩa tương tự.
- 内祝い — quà đáp lễ. Khi nhận quà mừng cưới, mừng sinh con, người Nhật đáp lại bằng một món có giá trị khoảng một nửa.
- Quà chia tay khi đồng nghiệp chuyển việc hoặc chuyển nơi ở.
Giá bao nhiêu là vừa?
Không có bảng giá cố định, nhưng có vài nguyên tắc thực tế:
- Quà chia cho cả phòng: chọn hộp bánh nhiều gói nhỏ, chia đủ mọi người. Số lượng quan trọng hơn giá.
- Quà cá nhân cho đồng nghiệp: giữ ở mức nhẹ nhàng để người nhận không thấy áp lực đáp lễ.
- Quà đáp lễ: theo thông lệ khoảng một nửa giá trị món đã nhận.
- Tiền mừng cưới hay tiền phúng viếng: có thông lệ theo mức độ quan hệ và vùng miền. Hãy hỏi đồng nghiệp thân trước khi tự quyết, vì đây là chỗ dễ sai nhất.
Cách trao
- Gói cẩn thận. Cửa hàng ở Nhật gói quà rất đẹp và thường miễn phí — cứ nói rõ là quà tặng.
- Trao bằng hai tay, kèm một câu khiêm tốn kiểu “chút quà nhỏ”.
- Với quà cho cả phòng, đặt ở chỗ chung kèm một lời nhắn ngắn thay vì phát từng người.
- Tiền mừng và tiền phúng viếng luôn cho vào phong bì chuyên dụng đúng loại, không đưa tiền trần.
Những thứ nên tránh
- Số 4 và số 9 trong số lượng quà, vì cách đọc gợi tới điều không may.
- Vật sắc nhọn như dao kéo trong dịp mừng, vì mang nghĩa cắt đứt quan hệ.
- Quà quá đắt với đồng nghiệp thông thường — tạo gánh nặng đáp lễ.
- Đồ nặng mùi để trong văn phòng chung.
- Quà cần bảo quản lạnh nếu nơi nhận không có tủ lạnh.
Cách ứng xử chung tại nơi làm việc nằm ở bài 15 quy tắc ngầm nơi công sở Nhật.
Câu hỏi thường gặp
Về Việt Nam chơi có phải mang quà cho công ty không?
Không bắt buộc, nhưng là thói quen rất được ưa chuộng. Một hộp bánh hoặc cà phê Việt Nam chia cho phòng là đủ, và còn là cách hay để giới thiệu về quê mình. Chọn loại đóng gói riêng từng phần để dễ chia.
Nhận quà thì có phải đáp lễ không?
Với quà nhỏ như bánh chia phòng thì chỉ cần cảm ơn. Với quà mừng có giá trị như quà cưới hay quà sinh con thì theo thông lệ nên đáp lễ bằng một món khoảng một nửa giá trị, trong khoảng thời gian hợp lý sau đó.
Đi đám tang thì làm thế nào?
Đây là dịp có nhiều nghi thức và khác nhau theo vùng, tôn giáo. Tiền phúng viếng cho vào phong bì chuyên dụng, trang phục màu đen trang trọng. Nếu chưa quen, hãy hỏi đồng nghiệp thân về mức tiền và cách ghi phong bì trước khi đi.
Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật tháng 8/2026. Thông lệ về quà cáp khác nhau theo vùng miền, ngành nghề và từng công ty.
