Thanh Nguyen 
Đưa con đi bệnh viện ở Nhật lần đầu, mẹ cần mang theo 4 loại giấy tờ: sổ mẹ con 母子手帳, thẻ bảo hiểm y tế của bé (マイナ保険証 hoặc 資格確認書), thẻ hỗ trợ chi phí y tế cho trẻ 医療証 và thẻ khám bệnh 診察券 nếu đã từng khám ở đó. Thêm túi đồ dùng cho bé và một tờ ghi lại triệu chứng là đủ.
Lần đầu bế con vào phòng khám, ai cũng hồi hộp. Mình cũng vậy. Bài này gom lại đúng những thứ cần chuẩn bị trước khi ra khỏi nhà, và quan trọng hơn là những dấu hiệu không được ngồi chờ tới giờ khám.
Giấy tờ phải mang khi đưa con đi khám
1. 母子手帳 — sổ mẹ và bé
Đây là thứ quan trọng nhất, gần như lúc nào đưa bé đi khám cũng nên mang theo. Sổ ghi lại cân nặng, chiều cao, lịch tiêm chủng và các mốc khám định kỳ, nên bác sĩ cần xem để biết tình trạng của bé từ trước tới nay.
2. Thẻ bảo hiểm y tế của bé — 健康保険証 / マイナ保険証
Dùng để xác nhận bảo hiểm khi khám. Hiện nay bé đi khám cần dùng マイナ保険証 (thẻ My Number đã gắn chức năng bảo hiểm) hoặc 資格確認書, vì thẻ bảo hiểm y tế bằng giấy kiểu cũ đã kết thúc thời hạn sử dụng. Chưa rõ nhà mình đang thuộc diện nào thì hỏi lại công ty hoặc quầy bảo hiểm ở city hall trước khi bé phải đi khám gấp.
3. 医療証 — thẻ hỗ trợ chi phí y tế cho trẻ
Tùy địa phương mà tên gọi và chế độ khác nhau (子ども医療証, 乳幼児医療証…). Có thẻ này thì chi phí khám và điều trị cho bé được hỗ trợ theo quy định của nơi mình cư trú. Đây là thứ nhiều mẹ quên mang nhất, mà quên thì phải tự trả trước rồi làm hồ sơ hoàn tiền sau, mất công hơn hẳn.
4. 診察券 — thẻ khám bệnh
Nếu bé đã từng khám ở bệnh viện hoặc phòng khám đó thì nhớ mang theo. Không có thẻ vẫn khám được nhưng thủ tục ở quầy lâu hơn.
Đồ dùng cho bé nên bỏ sẵn trong túi
Thời gian chờ ở phòng khám nhi ở Nhật có thể khá lâu, nhất là mùa cúm. Túi đồ nên có:
- Bỉm và túi đựng bỉm bẩn
- Khăn giấy, khăn ướt
- Một bộ quần áo thay
- Sữa hoặc đồ ăn nếu bé đã ăn dặm
- Một món đồ chơi nhỏ quen thuộc để bé đỡ quấy khi chờ
Ghi lại tình trạng của bé trước khi đi
Bác sĩ Nhật hỏi rất chi tiết, mà lúc đang bế con mệt thì mẹ dễ quên. Ghi sẵn ra giấy hoặc điện thoại các ý sau, vừa nhanh vừa đỡ phải diễn đạt bằng tiếng Nhật lúc cuống:
- Bé bắt đầu ho, sốt từ khi nào?
- Nhiệt độ cao nhất đo được là bao nhiêu, đo lúc mấy giờ?
- Bé bú hoặc ăn có bình thường không?
- Đi tiểu, đi ngoài thế nào, số lần trong ngày?
- Có nôn ói, khó thở, phát ban không?
- Đã dùng thuốc gì chưa, thuốc gì và liều nào?
Nếu lo về vốn tiếng Nhật khi trình bày, xem thêm quy trình đi khám bệnh ở Nhật và các mẫu câu cần biết, hoặc tìm cơ sở y tế có hỗ trợ tiếng Việt gần nhà.
Không biết nên đi đâu thì gọi ai?
Ở Nhật có các dịch vụ tư vấn y tế qua điện thoại theo địa phương, trong đó đường dây tư vấn cấp cứu nhi #8000 giúp phụ huynh phán đoán nên đưa bé đi khám ngay hay chờ tới sáng. Nếu không chắc, gọi hỏi bệnh viện gần nhà cũng được hướng dẫn.
Khi nào phải gọi 119 ngay, không chờ tư vấn
Cảnh báo an toàn: nếu bé có bất kỳ dấu hiệu nào sau đây, hãy gọi 119 ngay lập tức, không gọi #8000 và không chờ tới giờ khám thông thường:
- Bé khó thở, thở rút lõm ngực, thở rít
- Môi hoặc da tím tái
- Bé co giật
- Bé bất tỉnh, gọi không phản ứng
- Bé li bì, tình trạng xấu đi nhanh trong vài giờ
Với em bé còn nhỏ, khoảng cách giữa “hơi mệt” và “nguy hiểm” rất ngắn. Thà gọi rồi được bảo là không sao, còn hơn ngồi chờ.
Chi phí khám cho bé tốn bao nhiêu?
Trẻ em ở Nhật thường được hỗ trợ phần lớn chi phí khám chữa bệnh theo chính sách của từng 市区町村, nên số tiền thực trả tại quầy thường rất thấp hoặc bằng không, tùy nơi cư trú và độ tuổi của bé. Mức hỗ trợ, giới hạn tuổi và phần tự chi trả mỗi địa phương một khác, nên hãy kiểm tra tại city hall nơi mình sống.
Phần chi phí chung cho người lớn và trẻ em, mình đã viết riêng trong bài chi phí khám bệnh ở Nhật khi có bảo hiểm. Còn cách phân biệt shakai hoken và kokumin hoken thì xem bài về bảo hiểm y tế ở Nhật.
Thông tin về đường dây #8000 và hệ thống cấp cứu nhi được công bố trên trang của Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản (厚生労働省). Chế độ 医療証 do từng địa phương quy định, hãy xác nhận lại với 市役所/区役所 nơi bạn cư trú.
Câu hỏi thường gặp
Quên mang 医療証 thì có sao không?
Bé vẫn được khám bình thường, nhưng mẹ phải trả phần chi phí theo bảo hiểm tại quầy trước. Sau đó mang biên lai cùng 医療証 lên city hall hoặc nộp theo hướng dẫn của địa phương để xin hoàn lại. Thủ tục hoàn tiền có thời hạn nên đừng để quá lâu.
#8000 có nói được tiếng Việt không?
Đường dây #8000 chủ yếu tư vấn bằng tiếng Nhật, một số địa phương có hỗ trợ ngoại ngữ nhưng không đồng đều. Nếu tiếng Nhật chưa vững, nên tìm trước một cơ sở y tế có hỗ trợ tiếng Việt gần nhà, hoặc nhờ người phiên dịch hộ khi gọi.
Bé sốt bao nhiêu độ thì phải đi khám ngay?
Với trẻ dưới 3 tháng tuổi, sốt từ 38 độ trở lên là lý do nên liên hệ y tế ngay chứ không tự theo dõi ở nhà. Với bé lớn hơn, điều đáng lo không chỉ là con số mà là bé bú kém, li bì, khó thở hoặc tình trạng xấu đi nhanh. Có dấu hiệu nguy hiểm thì gọi 119.
Đi khám cho bé có cần đặt hẹn trước không?
Nhiều phòng khám nhi ở Nhật cho đặt lịch online theo khung giờ, đặt trước thì đỡ phải ngồi chờ chung với trẻ đang ốm. Trường hợp gấp thì vẫn đến trực tiếp được, nhưng nên gọi điện báo trước để phòng khám biết tình trạng của bé.
