Đổi hộ chiếu ở Việt Nam: suýt kẹt lại vì thiếu định danh mức 2

Đổi hộ chiếu ở Việt Nam khi đang sống ở Nhật rẻ hơn nhưng không hề nhanh hơn. Muốn nộp hồ sơ, bạn phải có căn cước công dân và tài khoản định danh điện tử mức 2. Chưa có thì phải làm từ đầu, và riêng chờ thẻ căn cước đã có thể mất khoảng một tháng.

Mình vừa trải qua đúng tình huống đó trong chuyến về nước vừa rồi, suýt nữa là không kịp bay lại Nhật cùng chồng con. Kể lại đây để ai đang tính về Việt Nam làm hộ chiếu cho tiết kiệm thì biết đường tính trước.

Vì sao mình quyết định về Việt Nam làm hộ chiếu

Hộ chiếu của mình chỉ còn gần 3 tháng. Làm hộ chiếu mới ở Nhật tốn của mình gần 2 man, nên mình tiếc, nghĩ bụng về Việt Nam làm cho rẻ. Trong đầu mình lúc đó là: “Chắc 1–2 tuần, cùng lắm 3 tuần, tốn năm sáu trăm nghìn là xong.”

Đời không như là mơ. Về tới nơi mới biết muốn nộp hồ sơ hộ chiếu thì phải có căn cước công dân và tài khoản định danh điện tử mức 2. Mình thì chưa có.

Chuỗi việc phát sinh mà mình không tính trước

Mình về tới nhà đã là tối thứ 6, nên phải chờ tới thứ 2 mới đi làm giấy tờ được. Rồi đi từ xã lên huyện, đúng hôm đông kinh khủng. Có chị bảo ngày đông cán bộ làm tới 10 giờ đêm mới hết người.

May là mình có em bé nhỏ ở nhà nên được các anh chị hỗ trợ cho vào làm sớm hơn một chút. Thật sự cảm ơn mọi người rất nhiều.

Làm xong thì nhận giấy hẹn: một tháng sau mới lấy thẻ. Lúc đó mình đứng hình luôn, vì cả chuyến về chỉ có khoảng một tháng rưỡi, lại rơi đúng dịp lễ Quốc khánh nữa.

Kết cục: sát nút nhưng kịp

Mình xuống xã hỏi thì được hướng dẫn là trước ngày hẹn khoảng một tuần cứ xuống hỏi thử. Lo quá nên trước tận hai tuần mình đã xuống. Và thẻ đã về rồi. Mừng muốn xỉu.

Trong lúc đó chồng mình cứ lo, sợ hai cha con phải bay trước còn mình chưa có hộ chiếu thì tính sao, nào là hủy vé, đổi vé. Cuối cùng nhờ mọi người hỗ trợ, mình đăng ký SIM chính chủ để làm định danh mức 2, rồi nộp hồ sơ hộ chiếu và kịp bay đúng lịch.

Bài học: giấy tờ Việt Nam nên làm trước khi cần

Qua lần này mình mới thấy, người đang ở nước ngoài mà chưa có căn cước công dân và định danh mức 2 thì rất dễ bị kẹt. Có những giấy tờ tưởng đơn giản nhưng thiếu một bước là mọi thứ chậm theo dây chuyền:

Chưa có SIM chính chủ → không kích hoạt được định danh điện tử mức 2.
Chưa có định danh mức 2 → không nộp được hồ sơ hộ chiếu theo diện làm online.
Chưa có căn cước → phải chờ theo giấy hẹn, thường tính bằng tuần chứ không phải vài ngày.

Ai đang ở nước ngoài mà chưa làm căn cước hoặc định danh mức 2 thì tranh thủ làm trong chuyến về gần nhất, kể cả khi chưa cần dùng ngay. Sau này về làm giấy tờ sẽ đỡ phải chạy tới chạy lui, nhất là những lần cần hộ chiếu gấp.

Nên làm hộ chiếu ở Nhật hay về Việt Nam?

So sánh nhanh từ trải nghiệm của mình:

Làm ở Nhật: phí cao hơn, với mình là gần 2 man, nhưng nộp tại đại sứ quán hoặc lãnh sự quán và không phụ thuộc vào lịch về nước. Chủ động thời gian.
Làm ở Việt Nam: lệ phí rẻ hơn nhiều, nhưng phải có sẵn căn cước và định danh mức 2, phải canh ngày làm việc, ngày lễ, và rủi ro trễ hạn nếu chuyến về ngắn.

Lần sau hộ chiếu gần hết hạn, chắc mình đổi luôn ở Nhật cho yên tâm. Về Việt Nam chơi mà rầu cái hộ chiếu hết mấy tuần thì không đáng. Cách làm ở Nhật mình viết chi tiết trong bài cấp lại hộ chiếu ở Nhật.

Có hộ chiếu mới rồi thì làm gì tiếp?

Đây là bước rất nhiều người quên. Hộ chiếu mới đồng nghĩa với số hộ chiếu mới, nên còn phải cập nhật thông tin với phía Nhật:

Khai báo thông tin hộ chiếu mới theo hướng dẫn của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh và cập nhật giấy tờ liên quan đến tư cách lưu trú.
Cập nhật thông tin ở công ty, ngân hàng, hãng bay và các dịch vụ đã đăng ký bằng số hộ chiếu cũ.
Giữ lại hộ chiếu cũ đã bấm lỗ, vì nhiều nơi cần đối chiếu lịch sử cư trú.

Chi tiết phần thẻ cư trú và visa, xem đổi hộ chiếu mới thì thẻ cư trú và visa xử lý thế nào. Trường hợp xấu hơn là mất hộ chiếu thì làm theo ba bước xử lý khi mất hộ chiếu ở Nhật. Còn nhà nào mới sinh em bé thì đọc thêm hộ chiếu cho con sinh ở Nhật.

Lưu ý: lệ phí, thời gian trả kết quả và giấy tờ yêu cầu có thể thay đổi theo thời điểm và theo địa phương. Trước khi đi nên kiểm tra trên Cổng dịch vụ công quốc gia hoặc hỏi cơ quan tiếp nhận hồ sơ, và với thủ tục tại Nhật thì xem trang của Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản.

Câu hỏi thường gặp

Về Việt Nam làm hộ chiếu cần chuẩn bị gì trước?

Cần có căn cước công dân còn hiệu lực và tài khoản định danh điện tử mức 2, kèm SIM điện thoại chính chủ để nhận mã xác thực. Nếu chưa có, hãy tính thêm thời gian chờ làm căn cước theo giấy hẹn, có nơi hẹn tới khoảng một tháng.

Hộ chiếu còn 3 tháng có bay được không?

Rủi ro. Nhiều nước yêu cầu hộ chiếu còn hiệu lực tối thiểu 6 tháng, và hãng bay có thể từ chối cho lên máy bay. Nếu hộ chiếu sắp hết hạn, nên xử lý sớm và hỏi trước hãng bay cùng cơ quan xuất nhập cảnh về yêu cầu áp dụng cho hành trình của mình.

Chuyến về Việt Nam ngắn thì có nên làm hộ chiếu không?

Nếu về dưới một tháng và chưa có sẵn căn cước cùng định danh mức 2 thì không nên, vì riêng phần chờ thẻ đã có thể ăn hết chuyến về. Trường hợp đó làm ở đại sứ quán hoặc lãnh sự quán tại Nhật chủ động hơn dù tốn kém hơn.

Đổi hộ chiếu mới thì thẻ cư trú ở Nhật có phải làm lại không?

Thẻ cư trú thường không phải cấp lại chỉ vì đổi hộ chiếu, nhưng bạn cần khai báo thông tin hộ chiếu mới theo hướng dẫn của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh và mang theo cả hộ chiếu cũ khi làm thủ tục. Hãy xác nhận với cục xuất nhập cảnh nơi bạn cư trú để làm đúng mẫu hồ sơ.

Thủ tục hành chính