Thanh Nguyen 
Toàn bộ 都道府県 và 市区町村 ở Nhật đều có chế độ hỗ trợ chi phí y tế cho trẻ em — theo khảo sát của こども家庭庁. Ở cấp 市区町村, độ tuổi được hỗ trợ phổ biến nhất hiện nay là hết năm học 18 tuổi, cho cả khám ngoại trú và nội trú. Nhưng điều kiện, giới hạn thu nhập và phần tự trả khác nhau theo từng nơi — nên việc của bạn là hỏi đúng ba câu.
Bài 50 trong series “Sinh con ở Nhật từ A–Z”. Thông tin kiểm tra tháng 9/2026; chế độ khác nhau theo 市区町村.
Chế độ này là gì?
Tên gọi khác nhau theo địa phương: 子ども医療費助成, 乳幼児医療費助成, 子ども医療証, マル乳・マル子… Bản chất: sau khi bảo hiểm y tế đã chi trả phần của nó, phần bạn phải tự trả được thành phố hỗ trợ — nhiều nơi về mức 0 yên, một số nơi thu một phần nhỏ mỗi lần khám.
Theo khảo sát về hỗ trợ chi phí y tế cho trẻ em của こども家庭庁: tất cả các tỉnh và tất cả các 市区町村 đều đang thực hiện chế độ này. Nghĩa là bạn chắc chắn có — vấn đề chỉ là đăng ký và biết phạm vi.
Đăng ký thế nào?
- Cho bé vào bảo hiểm y tế trước (qua công ty hoặc 国民健康保険 tại 市役所)
- Mang thẻ bảo hiểm của bé, giấy tờ tùy thân của người nộp, My Number, sổ ngân hàng (nếu cần) tới 市役所
- Nhận 医療証 (thẻ trợ cấp) — có nơi cấp ngay, có nơi gửi về nhà sau vài tuần
- Mỗi lần đi khám: đưa cả thẻ bảo hiểm và 医療証
Nếu bé phải khám trước khi có 医療証: trả tiền như bình thường, giữ hóa đơn, rồi làm thủ tục hoàn tiền (償還払い) tại 市役所.
Ba câu phải hỏi 市役所
- 「対象年齢は何歳までですか？」 — Hỗ trợ tới bao nhiêu tuổi? (ngoại trú và nội trú có thể khác nhau)
- 「所得制限はありますか？」 — Có giới hạn thu nhập không?
- 「一部負担金はいくらですか？」 — Mỗi lần khám tự trả bao nhiêu?
Ba câu này quyết định toàn bộ trải nghiệm của bạn, và câu trả lời khác nhau giữa hai thành phố cạnh nhau.
Những gì thường KHÔNG được hỗ trợ
- Phần vốn không thuộc bảo hiểm: tiêm chủng 任意, khám sức khỏe, giấy chứng nhận, phòng riêng khi nhập viện
- Tiền ăn khi nhập viện (nhiều nơi tính riêng)
- Chi phí ở cơ sở ngoài diện áp dụng, hoặc khi bạn không mang 医療証
Vì vậy: trợ cấp y tế không có nghĩa là “mọi thứ miễn phí” — nhưng phần khám chữa bệnh thông thường thì gần như không tốn.
Khi chuyển nhà, khi đi tỉnh khác
- Chuyển sang 市区町村 khác: 医療証 cũ hết hiệu lực. Làm 転入届 rồi đăng ký lại ở nơi mới — nếu quên, bạn sẽ phải tự trả rồi xin hoàn
- Khám ở tỉnh khác (về quê, đi du lịch): nhiều nơi 医療証 không dùng trực tiếp được ngoài khu vực → trả trước, giữ hóa đơn, xin hoàn tiền sau
- Cấp cứu ngoài giờ: vẫn nên mang 医療証 và sổ mẹ con
Ba chế độ liên quan nên biết
- 高額療養費 — khi bé nhập viện lâu, chi phí lớn; xin 限度額適用認定証 trước
- 小児慢性特定疾病医療費助成 — dành cho một số bệnh mạn tính ở trẻ; hỏi bác sĩ và 保健所 nếu bé được chẩn đoán bệnh dài hạn
- 未熟児養育医療 — hỗ trợ cho trẻ sinh non cần nhập viện điều trị; làm tại 市役所, hỏi ngay khi bé còn trong NICU
Lưu ý cho người Việt ở Nhật
- Chế độ dựa trên đăng ký cư trú, không phân biệt quốc tịch — bạn có quyền đăng ký
- Giấy tờ và thư thông báo bằng tiếng Nhật, dễ bị bỏ sót; hỏi xem có bản đa ngôn ngữ không
- Nhớ gia hạn/đổi thẻ khi 医療証 hết hạn (nhiều nơi cấp lại theo năm)
- Giữ toàn bộ hóa đơn y tế: dùng cho 医療費控除 khi khai thuế nếu phần tự trả lớn
👨 Bố có thể làm gì?
- Làm 医療証 ngay khi bé có thẻ bảo hiểm
- Chụp ảnh 医療証 và thẻ bảo hiểm, lưu trong điện thoại cả hai vợ chồng
- Để bản gốc trong túi đi khám của bé, cùng sổ mẹ con
- Ghi lịch nhắc ngày hết hạn thẻ
Tiếng Nhật hữu ích
- 子ども医療証の申請をしたいです。 — “Tôi muốn đăng ký thẻ trợ cấp y tế cho con ạ.”
- 対象年齢と所得制限を教えてください。 — “Cho tôi biết độ tuổi được hỗ trợ và có giới hạn thu nhập không ạ.”
- 医療証がまだ届いていません。立て替えた分は戻りますか？ — “Tôi chưa nhận được thẻ. Phần tôi đã tự trả có được hoàn không ạ?”
- 他県で受診しました。払い戻しの手続きを教えてください。 — “Tôi khám ở tỉnh khác, xin hướng dẫn thủ tục hoàn tiền ạ.”
Từ vựng: 子ども医療費助成 · 医療証 · 一部負担金 (phần tự trả) · 所得制限 (giới hạn thu nhập) · 償還払い (trả trước rồi hoàn) · 限度額適用認定証 · 未熟児養育医療.
Checklist
- Cho bé vào bảo hiểm y tế → đăng ký 医療証 ngay
- Hỏi ba câu: độ tuổi, giới hạn thu nhập, phần tự trả
- Luôn mang cả thẻ bảo hiểm và 医療証 khi đi khám
- Chưa có thẻ → giữ hóa đơn, xin 償還払い
- Chuyển nhà → đăng ký lại ở nơi mới
- Khám ngoài tỉnh → giữ hóa đơn
- Bé sinh non hoặc bệnh dài hạn → hỏi về 未熟児養育医療 và 小児慢性特定疾病
Bài tiếp theo trong series
👉 Bài 51 — Bé 0–3 tháng: ăn, ngủ và những mốc cần theo dõi
Câu hỏi thường gặp
Trợ cấp y tế trẻ em ở Nhật có ở mọi nơi không?
Có. Theo khảo sát của こども家庭庁, toàn bộ các tỉnh và tất cả 市区町村 đều đang thực hiện chế độ hỗ trợ chi phí y tế cho trẻ em, và ở cấp 市区町村 độ tuổi phổ biến nhất hiện nay là hết năm học 18 tuổi cho cả ngoại trú và nội trú. Tuy nhiên điều kiện chi tiết khác nhau theo từng nơi.
Đăng ký 医療証 cho bé thế nào?
Trước tiên cho bé vào bảo hiểm y tế qua công ty hoặc 国民健康保険, sau đó mang thẻ bảo hiểm của bé, giấy tờ tùy thân và My Number tới 市役所 để làm thẻ 医療証. Có nơi cấp ngay, có nơi gửi về nhà sau vài tuần. Mỗi lần khám phải đưa cả thẻ bảo hiểm và 医療証.
Bé khám trước khi có 医療証 thì có được hoàn tiền không?
Được, thông thường bạn trả như bình thường rồi giữ hóa đơn và làm thủ tục hoàn tiền 償還払い tại 市役所. Cách làm và thời hạn khác nhau theo địa phương nên hãy hỏi khi đi đăng ký thẻ.
Trợ cấp này có nghĩa là mọi chi phí đều miễn phí không?
Không. Chế độ hỗ trợ phần bạn phải tự trả sau khi bảo hiểm đã chi trả, nên những gì vốn không thuộc bảo hiểm như tiêm chủng tự nguyện, khám sức khỏe, giấy chứng nhận hay phòng riêng khi nhập viện thì không được hỗ trợ. Tiền ăn khi nhập viện cũng thường tính riêng.
Chuyển nhà sang thành phố khác thì thẻ còn dùng được không?
Không. Thẻ 医療証 cũ hết hiệu lực khi bạn chuyển sang 市区町村 khác, nên phải làm 転入届 rồi đăng ký lại ở nơi mới. Nếu quên, bạn sẽ phải tự trả rồi xin hoàn tiền sau.
Nguồn tham khảo
- こども家庭庁 — 「こどもに係る医療費の助成についての調査」: toàn bộ tỉnh và 市区町村 đều thực hiện; độ tuổi phổ biến nhất
- こども家庭庁 — công bố kết quả khảo sát năm 2025
- 厚生労働省 — 「乳幼児等に係る医療費の援助についての調査」
Bài viết mang tính thông tin tổng quát, không phải tư vấn pháp lý. Độ tuổi, giới hạn thu nhập, phần tự trả và thủ tục khác nhau theo từng 市区町村 — hãy xác nhận trực tiếp với 市役所 nơi bạn sống. Thông tin kiểm tra tháng 9/2026.
