Sinh con ở Nhật: trợ cấp, thủ tục và chi phí cần biết trước

Sinh con ở Nhật tốn kém, nhưng có một hệ thống trợ cấp bù lại phần lớn chi phí — với điều kiện bạn chủ động làm thủ tục, vì gần như không khoản nào tự động đến với bạn.

Bài này xếp mọi việc theo mốc thời gian, từ khi biết có thai tới sau khi em bé chào đời.

Khi biết có thai

Khai báo mang thai tại city hall để nhận 母子健康手帳 — sổ tay mẹ và bé, dùng ghi lại toàn bộ quá trình khám thai và tiêm chủng của con sau này.
Nhận phiếu hỗ trợ khám thai. Khám thai không thuộc diện bảo hiểm y tế thông thường, nhưng địa phương cấp phiếu hỗ trợ giúp giảm mạnh chi phí các lần khám định kỳ.
Hỏi về các chế độ hỗ trợ khác của địa phương — nhiều nơi có phiếu taxi đi khám, lớp học tiền sản, hỗ trợ sau sinh.

Các khoản trợ cấp chính

出産育児一時金 — trợ cấp sinh con một lần. Chi trả từ quỹ bảo hiểm y tế cho mỗi lần sinh. Mức hiện hành được nâng lên 500.000 yên từ tháng 4/2023; hãy kiểm tra lại mức áp dụng tại thời điểm bạn sinh. Thông thường bệnh viện nhận trực tiếp khoản này, bạn chỉ trả phần chênh lệch.
出産手当金 — trợ cấp nghỉ sinh. Dành cho người đi làm tham gia bảo hiểm của công ty, chi trả cho thời gian nghỉ trước và sau sinh, tính theo một tỷ lệ trên mức lương.
育児休業給付金 — trợ cấp nghỉ chăm con. Chi từ bảo hiểm việc làm khi bạn nghỉ chăm con sau kỳ nghỉ sinh. Cả bố và mẹ đều có thể xin nếu đủ điều kiện.
児童手当 — trợ cấp trẻ em. Nhận hằng tháng cho tới khi con đủ tuổi quy định, xem jidou teate.

Người tham gia bảo hiểm quốc dân thay vì bảo hiểm công ty thì không có trợ cấp nghỉ sinh, nhưng vẫn nhận trợ cấp sinh con một lần.

Trong 14 ngày sau khi sinh

出生届 — đăng ký khai sinh tại city hall, kèm giấy chứng sinh do bệnh viện cấp. Đây là mốc bắt buộc.
Đăng ký bảo hiểm y tế cho con — qua công ty nếu bạn tham gia bảo hiểm công ty, hoặc tại city hall với bảo hiểm quốc dân.
Nộp đơn xin trợ cấp trẻ em — nộp muộn có thể mất phần trợ cấp của những tháng đã qua.
Đăng ký chế độ hỗ trợ chi phí y tế cho trẻ của địa phương.

Hai thủ tục riêng cho gia đình người Việt

Xin tư cách lưu trú cho con tại cục xuất nhập cảnh — phải làm trong vòng 30 ngày kể từ ngày sinh nếu con sẽ ở lại Nhật quá thời hạn ngắn theo quy định. Con của bố mẹ người nước ngoài không tự động có tư cách lưu trú.
Đăng ký khai sinh với cơ quan đại diện Việt Nam để con có giấy khai sinh Việt Nam và hộ chiếu. Xem thêm quốc tịch con sinh ở Nhật.

Đây là hai việc dễ bị bỏ sót nhất, và bỏ sót thì rắc rối kéo dài.

Chi phí thực tế

Chi phí sinh con khác nhau rất nhiều theo bệnh viện, theo vùng và theo hình thức sinh. Sinh thường không thuộc diện bảo hiểm y tế thông thường, nhưng sinh mổ và các can thiệp y tế thì có. Trợ cấp sinh con một lần bù lại phần lớn, phần chênh bạn tự trả.

Hãy hỏi bệnh viện bảng chi phí dự kiến ngay từ lần khám đầu, và hỏi rõ họ có áp dụng hình thức nhận trợ cấp trực tiếp hay không — nếu có thì bạn không phải ứng trước khoản lớn.

Sau khai sinh ở city hall và xin tư cách lưu trú cho con, phần giấy tờ phía Việt Nam nằm ở Đại sứ quán. Xem bài hộ chiếu cho con sinh ở Nhật.

Đọc thêm

Câu hỏi thường gặp

Vợ không đi làm thì có được trợ cấp gì không?

Vẫn nhận được trợ cấp sinh con một lần qua bảo hiểm y tế mà vợ tham gia, kể cả khi tham gia với tư cách người phụ thuộc của chồng. Riêng trợ cấp nghỉ sinh và trợ cấp nghỉ chăm con thì chỉ dành cho người đang đi làm và tham gia bảo hiểm tương ứng.

Bố có được nghỉ chăm con không?

Có. Chế độ nghỉ chăm con áp dụng cho cả bố và mẹ, và Nhật đã bổ sung các hình thức nghỉ linh hoạt dành riêng cho người bố sau khi con chào đời. Hãy hỏi bộ phận nhân sự về thủ tục và thời điểm nộp đơn.

Sinh con rồi về Việt Nam một thời gian có được không?

Được, nhưng phải hoàn tất thủ tục tư cách lưu trú cho con trước và làm thủ tục tái nhập cảnh đúng quy định. Rời Nhật quá lâu có thể ảnh hưởng tới tư cách lưu trú của con, nên hãy hỏi cục xuất nhập cảnh trước khi lên kế hoạch.

Không biết tiếng Nhật thì sinh con ở đâu?

Hãy hỏi hiệp hội giao lưu quốc tế của tỉnh về cơ sở sản khoa có hỗ trợ ngoại ngữ, và về dịch vụ thông dịch y tế. Xem thêm cách tìm tại bài cách tìm bệnh viện hỗ trợ ngoại ngữ. Nên chọn bệnh viện từ sớm vì nhiều nơi kín lịch.

Bài viết mang tính tham khảo, không phải tư vấn y tế hay pháp lý. Cập nhật tháng 8/2026. Mức trợ cấp, điều kiện và thủ tục thay đổi theo thời gian và khác nhau theo địa phương. Hãy xác nhận với city hall, cơ quan bảo hiểm và cục xuất nhập cảnh.

Tiền bạc & thuế