Thanh Nguyen 
Người Việt sinh con ở Nhật có hai thủ tục mà người Nhật không phải làm: 在留資格取得許可申請 tại cục xuất nhập cảnh — trong 30 ngày kể từ ngày sinh, và khai sinh với cơ quan đại diện Việt Nam để bé có giấy khai sinh và hộ chiếu Việt Nam. Bỏ mốc 30 ngày là rắc rối lớn nhất.
Bài 43 trong series “Sinh con ở Nhật từ A–Z”. Thông tin kiểm tra tháng 9/2026. Thủ tục lãnh sự có thể thay đổi — hãy xác nhận trực tiếp với Đại sứ quán hoặc Tổng lãnh sự quán Việt Nam.
Trước hết: quốc tịch của bé
Nhật không cấp quốc tịch theo nơi sinh. Em bé sinh ra ở Nhật với bố mẹ đều là người Việt sẽ không có quốc tịch Nhật, mà mang quốc tịch Việt Nam theo huyết thống. Hệ quả thực tế:
- Bé cần tư cách lưu trú (在留資格) để ở Nhật
- Bé cần giấy khai sinh Việt Nam và hộ chiếu Việt Nam
- Trường hợp một trong hai bố mẹ là người Nhật thì quy tắc khác — hãy hỏi 市役所 và cơ quan đại diện Việt Nam
Thủ tục 1: 在留資格取得許可申請 — trong 30 ngày
Theo Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú (出入国在留管理庁):
- Người nước ngoài sinh ra tại Nhật được ở tới 60 ngày mà chưa cần tư cách lưu trú
- Nếu sẽ ở quá 60 ngày, phải nộp đơn xin tư cách lưu trú trong vòng 30 ngày kể từ ngày sinh
- Nộp tại cơ quan quản lý xuất nhập cảnh khu vực quản lý nơi bạn cư trú
- Nếu bé xuất cảnh khỏi Nhật trong 60 ngày (không dùng giấy phép tái nhập cảnh) thì không cần nộp đơn này
Giấy tờ thường được yêu cầu
- Đơn xin tư cách lưu trú (mẫu của cục)
- Giấy tờ chứng minh việc sinh: 出生届受理証明書 hoặc 住民票 có tên bé, hoặc bản 出生証明書
- Hộ chiếu của bố mẹ, 在留カード của bố mẹ
- Giấy tờ chứng minh nghề nghiệp và thu nhập của người bảo lãnh (bố hoặc mẹ)
- Ảnh của bé (theo quy định của cục, thường yêu cầu với trẻ từ một độ tuổi nhất định)
- Hộ chiếu của bé nếu đã làm
Danh sách chính xác do cục quyết định và có thể khác nhau theo khu vực — hãy xem trang chính thức hoặc gọi hỏi trước khi đi. Thường tư cách lưu trú của bé sẽ theo tư cách của bố mẹ (ví dụ 家族滞在, hoặc cùng loại với bố mẹ nếu là 定住者・永住者 v.v.).
Vì sao mốc 30 ngày quan trọng?
Vì nếu để quá hạn, bạn không còn nộp theo diện thông thường và phải xử lý theo hướng khác, mất thời gian và giấy tờ hơn nhiều — trong khi bạn đang có em bé sơ sinh. Cách an toàn: đi 市役所 nộp 出生届 trong tuần đầu, xin 住民票, rồi đặt lịch với cục ngay.
Thủ tục 2: khai sinh Việt Nam và hộ chiếu
Để bé có giấy tờ Việt Nam, bạn làm việc với Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản (Tokyo) hoặc Tổng lãnh sự quán phụ trách khu vực bạn sống (Osaka, Fukuoka). Quy trình chung:
- Đăng ký khai sinh cho bé tại cơ quan đại diện — thường cần: giấy khai sinh do Nhật cấp (hoặc 出生届受理証明書 / 出生証明書) kèm bản dịch, hộ chiếu bố mẹ, giấy đăng ký kết hôn, đơn theo mẫu
- Xin hộ chiếu Việt Nam cho bé sau khi có giấy khai sinh Việt Nam
- Sau khi có hộ chiếu, bổ sung cho hồ sơ ở cục xuất nhập cảnh nếu được yêu cầu
Lưu ý: yêu cầu giấy tờ, phí, hình thức nộp (trực tiếp hay qua bưu điện) và thời gian xử lý do cơ quan đại diện quy định và có thay đổi theo thời điểm. Hãy xem thông báo trên trang chính thức của cơ quan phụ trách khu vực bạn ở, hoặc gọi hỏi, trước khi chuẩn bị hồ sơ.
Thứ tự làm việc gợi ý
| Thời điểm | Việc |
|---|---|
| Ngày 1–7 | Nộp 出生届 tại 市役所; xin 住民票 có tên bé và 出生届受理証明書; nộp 児童手当; cho bé vào bảo hiểm |
| Ngày 7–14 | Chuẩn bị hồ sơ cho cục xuất nhập cảnh; đặt lịch nếu khu vực yêu cầu |
| Trước ngày 30 | Nộp 在留資格取得許可申請 |
| Song song | Làm khai sinh Việt Nam; sau đó xin hộ chiếu cho bé |
| Khi có thẻ bảo hiểm bé | Làm 医療証 (trợ cấp y tế trẻ em) |
Bốn lỗi thường gặp
- Chờ có hộ chiếu Việt Nam rồi mới đi cục xuất nhập cảnh. Hộ chiếu có thể mất thời gian, trong khi mốc 30 ngày vẫn chạy. Hãy hỏi cục xem có thể nộp trước và bổ sung sau hay không.
- Không xin thêm bản sao giấy tờ Nhật. Bạn sẽ cần nhiều bản cho cả cục, cơ quan đại diện và công ty — xin 2–3 bản ngay từ đầu.
- Dịch giấy tờ sai tên. Tên bé, tên bố mẹ, cách viết bằng chữ Latin phải khớp giữa giấy tờ Nhật và giấy tờ Việt Nam. Sai một dấu là phải làm lại.
- Quên đăng ký cư trú cho bé. Bé được ghi vào 住民票 khi bạn nộp 出生届 — hãy kiểm tra lại rằng tên bé đã có trong 住民票 của gia đình.
Nếu định về Việt Nam cùng bé
- Bé cần hộ chiếu Việt Nam để bay
- Nếu bé đã có tư cách lưu trú Nhật, khi ra khỏi Nhật cần みなし再入国許可 (giấy phép tái nhập cảnh coi như) hoặc 再入国許可 — làm ở sân bay hoặc trước đó; không làm thì tư cách lưu trú có thể mất hiệu lực
- Nếu bé rời Nhật trong 60 ngày đầu và không quay lại theo diện tái nhập cảnh, không cần xin tư cách lưu trú
- Hỏi hãng bay về quy định độ tuổi tối thiểu và giấy tờ cho trẻ sơ sinh
👨 Bố có thể làm gì?
- Là người đi 市役所 và cục xuất nhập cảnh — mẹ còn đang hồi phục
- Tạo một file ảnh trên điện thoại: 住民票, 出生届受理証明書, hộ chiếu, 在留カード — dùng lại nhiều lần
- Ghi lịch nhắc ngày thứ 25 sau sinh để chắc chắn không trượt mốc 30 ngày
- Gọi hỏi trước cả cục và cơ quan đại diện, ghi lại tên người trả lời
Tiếng Nhật hữu ích
- 子どもが生まれたので、在留資格取得許可申請をしたいです。 — “Con tôi mới sinh, tôi muốn nộp đơn xin tư cách lưu trú ạ.”
- 必要書類を教えてください。予約は必要ですか？ — “Cho tôi biết giấy tờ cần thiết ạ. Có cần đặt lịch không?”
- パスポートはまだありません。先に申請できますか？ — “Bé chưa có hộ chiếu. Tôi nộp trước được không ạ?”
- 出生届受理証明書を2部ください。 — “Cho tôi 2 bản giấy chứng nhận đã tiếp nhận khai sinh ạ.”
Từ vựng: 在留資格取得許可申請 · 出入国在留管理庁 · 家族滞在 · 住民票 · 出生届受理証明書 · みなし再入国許可 · 在留カード.
Checklist
- Nộp 出生届 trong 14 ngày; xin 住民票 và 出生届受理証明書 (2–3 bản)
- Đặt lịch và nộp 在留資格取得許可申請 trong 30 ngày
- Ghi lịch nhắc ngày thứ 25 sau sinh
- Làm khai sinh Việt Nam, rồi xin hộ chiếu cho bé
- Kiểm tra tên viết bằng chữ Latin khớp giữa giấy tờ Nhật và Việt
- Nếu về Việt Nam: chuẩn bị hộ chiếu và giấy phép tái nhập cảnh
- Xác nhận mọi yêu cầu giấy tờ với cơ quan trước khi đi
Bài tiếp theo trong series
👉 Bài 44 — 1 tháng đầu sau sinh: cơ thể mẹ thay đổi thế nào?
Câu hỏi thường gặp
Con sinh ở Nhật có được quốc tịch Nhật không?
Không. Nhật không cấp quốc tịch theo nơi sinh, nên em bé có bố mẹ đều là người Việt sẽ mang quốc tịch Việt Nam theo huyết thống. Vì vậy bé cần tư cách lưu trú để ở Nhật, cùng giấy khai sinh và hộ chiếu Việt Nam. Trường hợp một bên bố mẹ là người Nhật thì quy tắc khác, cần hỏi 市役所.
Thủ tục xin tư cách lưu trú cho bé phải làm trong bao lâu?
Trong vòng 30 ngày kể từ ngày sinh, nếu bé sẽ ở Nhật quá 60 ngày, theo quy định của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú. Bé được ở tới 60 ngày mà chưa cần tư cách lưu trú, và nếu bé xuất cảnh trong 60 ngày thì không cần nộp đơn này.
Chưa có hộ chiếu Việt Nam thì có nộp được đơn ở cục xuất nhập cảnh không?
Hộ chiếu thường mất thời gian, trong khi mốc 30 ngày vẫn chạy, nên đừng chờ. Hãy gọi hỏi cục xuất nhập cảnh khu vực xem có thể nộp trước và bổ sung hộ chiếu sau hay không, vì yêu cầu giấy tờ do cục quyết định và có thể khác nhau theo khu vực.
Làm giấy khai sinh Việt Nam cho con ở đâu?
Tại Đại sứ quán Việt Nam ở Tokyo hoặc Tổng lãnh sự quán phụ trách khu vực bạn sống. Hồ sơ thường gồm giấy tờ khai sinh do Nhật cấp kèm bản dịch, hộ chiếu bố mẹ, giấy đăng ký kết hôn và đơn theo mẫu. Yêu cầu cụ thể, phí và thời gian xử lý do cơ quan đại diện quy định nên hãy xác nhận trực tiếp trước khi chuẩn bị.
Đưa con về Việt Nam thăm nhà cần chú ý gì?
Bé cần hộ chiếu Việt Nam để bay. Nếu bé đã có tư cách lưu trú Nhật thì khi rời Nhật cần làm giấy phép tái nhập cảnh, thường là みなし再入国許可 tại sân bay, nếu không tư cách lưu trú có thể mất hiệu lực. Ngoài ra nên hỏi hãng bay về quy định độ tuổi tối thiểu và giấy tờ cho trẻ sơ sinh.
Nguồn tham khảo
- 出入国在留管理庁 — 在留資格取得許可申請: mốc 30 ngày để nộp đơn, 60 ngày được ở mà chưa cần tư cách lưu trú
- 出入国在留管理庁 — 在留資格の取得（入管法第22条の2）
- 法務省 — 出生届
Bài viết mang tính thông tin tổng quát, không phải tư vấn pháp lý hay lãnh sự. Yêu cầu giấy tờ và quy trình có thể thay đổi và khác nhau theo khu vực — hãy xác nhận với cục xuất nhập cảnh khu vực, 市役所 và cơ quan đại diện Việt Nam trước khi làm. Thông tin kiểm tra tháng 9/2026.
