Nenkin ở Nhật toàn tập: đóng bao nhiêu, rút được bao nhiêu

Nenkin ở Nhật (年金) là khoản bị trừ nặng nhất trong bảng lương — nặng hơn cả thuế thu nhập. Nhiều người Việt coi đó là tiền mất trắng vì nghĩ mình sẽ không ở Nhật tới lúc về hưu. Thực tế không phải vậy: nenkin có phần rút lại được khi về nước, và nó còn bảo vệ bạn trong hai trường hợp mà ít ai để ý.

Bài này giải thích hai loại nenkin, mức đóng thật, bạn được gì khi đóng, và rút được bao nhiêu nếu về Việt Nam. Số liệu cập nhật tháng 8/2026 theo Cơ quan Hưu trí Nhật Bản. Muốn xem bức tranh tổng thể các khoản bị trừ vào lương, đọc thêm bài thuế ở Nhật toàn tập.

Nenkin ở Nhật là gì và có mấy loại?

Nenkin là chế độ hưu trí công bắt buộc. Mọi người từ 20 đến 59 tuổi có địa chỉ đăng ký tại Nhật đều thuộc diện tham gia, không phân biệt quốc tịch. Có hai loại:

国民年金 (kokumin nenkin) — hưu trí quốc dân. Dành cho người tự kinh doanh, làm tự do, du học sinh, người không đi làm công ty. Mức đóng là số tiền cố định hằng tháng, khoảng 17.000 yên, điều chỉnh theo từng năm tài khóa.
厚生年金 (kousei nenkin) — hưu trí người lao động. Dành cho nhân viên công ty. Mức đóng là 18,3% lương chuẩn, công ty và người lao động mỗi bên chịu một nửa — bạn thực chịu khoảng 9,15%.

Điểm quan trọng: kousei nenkin đã bao gồm kokumin nenkin. Người đi làm công ty không phải đóng riêng hai lần. Đóng kousei nenkin nghĩa là sau này bạn nhận cả phần hưu trí quốc dân lẫn phần hưu trí người lao động.

Con số bị trừ trên bảng lương nhìn đau, nhưng nhớ rằng công ty đang trả một nửa nữa mà bạn không thấy. Tổng số tiền vào tài khoản hưu trí của bạn gấp đôi con số bị trừ.

Đóng nenkin thì được gì?

Đây là phần hầu như không ai nói với người mới sang. Nenkin không chỉ là tiền hưu trí lúc 65 tuổi, nó gồm ba quyền lợi:

Hưu trí tuổi già (老齢年金): nhận từ 65 tuổi, với điều kiện tổng thời gian tham gia đủ 10 năm (120 tháng). Trước năm 2017 điều kiện là 25 năm, nay đã hạ xuống nên nhiều người đi làm ở Nhật vài năm rồi quay lại vẫn có cơ hội đủ.
Trợ cấp tàn tật (障害年金): nếu bạn bị tai nạn hoặc bệnh dẫn tới suy giảm khả năng lao động trong lúc đang tham gia, bạn được nhận trợ cấp — kể cả khi mới đóng vài năm.
Trợ cấp tử tuất (遺族年金): nếu người tham gia qua đời, vợ/chồng và con được nhận trợ cấp.

Hai quyền lợi sau chính là lý do không nên trốn đóng. Chúng có hiệu lực ngay khi bạn đang tham gia, không cần chờ tới tuổi hưu.

Về nước thì rút được bao nhiêu?

Người nước ngoài rời Nhật có thể xin 脱退一時金 (dattai ichijikin) — trợ cấp rút một lần. Điều kiện cơ bản:

Không mang quốc tịch Nhật.
Đã tham gia nenkin từ 6 tháng trở lên.
Đã rời Nhật và không còn địa chỉ đăng ký cư trú tại Nhật.
Chưa từng có quyền nhận lương hưu Nhật.
Nộp hồ sơ trong vòng 2 năm kể từ ngày mất địa chỉ tại Nhật.

Số tiền rút được tính theo số tháng đã đóng và mức lương chuẩn, nhưng có trần: chỉ tính tối đa một số tháng nhất định. Với kousei nenkin, trần này đã được nâng từ 36 tháng lên 60 tháng đối với người có tháng tham gia cuối cùng từ tháng 4/2021 trở về sau. Đóng 8 năm thì cũng chỉ rút được phần tương ứng 5 năm.

Nói thẳng: rút một lần luôn ít hơn tổng số tiền bạn đã đóng. Đó là lựa chọn lấy lại một phần, không phải lấy lại toàn bộ.

Khoản thuế 20,42% mà nhiều người bỏ quên

Tiền dattai ichijikin của phần kousei nenkin bị khấu trừ thuế tại nguồn 20,42% trước khi chuyển về tài khoản của bạn. Rất nhiều người nhận tiền xong tưởng thế là hết.

Thực ra phần thuế này xin hoàn lại được, nếu bạn làm đúng thứ tự:

Trước khi rời Nhật, tới city hall nộp đơn chỉ định người đại diện nộp thuế (納税管理人) — một người quen còn ở Nhật.
Sau khi nhận được giấy thông báo quyết định chi trả dattai ichijikin, gửi bản gốc về cho người đại diện.
Người đại diện thay bạn nộp hồ sơ quyết toán thuế tại cục thuế để xin hoàn phần 20,42% đó.

Bỏ qua bước chỉ định người đại diện trước khi bay là mất khoản này. Đây cũng là lúc nên xử lý nốt thuế cư trú khi về nước, vì cả hai việc đều làm tại city hall trước khi nộp đơn chuyển đi.

Rút một lần hay giữ lại?

Không có câu trả lời chung, nhưng có vài mốc để cân:

Chắc chắn không quay lại Nhật: rút một lần thường hợp lý, vì giữ lại mà không đủ 10 năm thì không nhận được gì.
Còn ý định quay lại Nhật làm việc: cân nhắc giữ. Rút một lần sẽ xóa toàn bộ số tháng đã đóng khỏi hồ sơ — sau này quay lại là tính từ đầu, khó đủ mốc 10 năm.
Đã đóng gần đủ 10 năm: nên tính kỹ trước khi rút, vì bạn đang rất gần quyền nhận lương hưu trọn đời.

Nhật có ký hiệp định bảo hiểm xã hội với nhiều nước, cho phép cộng dồn thời gian tham gia giữa hai nước. Tình trạng hiệu lực của hiệp định với Việt Nam có thay đổi theo thời gian, nên hãy kiểm tra thông tin mới nhất trên trang của Cơ quan Hưu trí Nhật Bản trước khi quyết định.

Giấy tờ cần giữ

Số hưu trí cơ bản (基礎年金番号) — ghi trên giấy thông báo cấp số. Sổ hưu trí giấy đã bị bãi bỏ từ năm 2022, thay bằng giấy thông báo này. Mất thì xin cấp lại tại văn phòng hưu trí.
Giấy thông báo hằng năm (ねんきん定期便) gửi về nhà vào dịp sinh nhật, ghi số tháng đã tham gia và số tiền dự kiến nhận.
Bảng lương và giấy gensen choushuuhyou — dùng để đối chiếu khi có sai lệch.

Chuyển nhà thì nhớ báo địa chỉ mới, nếu không giấy tờ hưu trí sẽ gửi tới nơi cũ và bạn mất dấu hồ sơ của chính mình.

Câu hỏi thường gặp

Nenkin bị trừ bao nhiêu phần trăm lương?

Với người đi làm công ty theo chế độ kousei nenkin, mức đóng là 18,3% lương chuẩn, chia đôi giữa công ty và người lao động. Phần bạn thực chịu là khoảng 9,15% lương chuẩn, trừ trực tiếp vào lương hằng tháng cùng với bảo hiểm y tế.

Không đóng nenkin có sao không?

Có. Nợ nenkin bị nhắc nợ và có thể bị cưỡng chế thu. Nặng hơn là tình trạng đóng bảo hiểm xã hội được xem xét khi bạn gia hạn tư cách lưu trú hoặc xin vĩnh trú. Ngoài ra bạn mất luôn quyền hưởng trợ cấp tàn tật và tử tuất trong thời gian không tham gia.

Du học sinh có phải đóng nenkin không?

Có, từ 20 tuổi là thuộc diện tham gia kokumin nenkin. Nhưng du học sinh được xin chế độ hoãn đóng dành cho sinh viên (学生納付特例). Phải chủ động nộp đơn tại city hall, không tự động áp dụng, và thời gian hoãn vẫn được tính vào thời gian tham gia.

Rút nenkin một lần rồi có quay lại Nhật đóng tiếp được không?

Được, nhưng số tháng đã rút bị xóa khỏi hồ sơ và không cộng dồn lại. Quay lại Nhật là bắt đầu tích lũy từ đầu. Vì vậy nếu còn ý định quay lại làm việc lâu dài, cân nhắc kỹ trước khi nộp đơn rút một lần.

Nộp hồ sơ rút nenkin ở đâu?

Hồ sơ gửi cho Cơ quan Hưu trí Nhật Bản sau khi bạn đã rời Nhật và không còn địa chỉ đăng ký tại Nhật. Có thể gửi qua đường bưu điện quốc tế từ Việt Nam. Hạn nộp là trong vòng 2 năm kể từ ngày mất địa chỉ cư trú tại Nhật, quá hạn là mất quyền.

Bài viết mang tính tham khảo, cập nhật tháng 8/2026. Mức đóng, trần số tháng tính trợ cấp rút một lần và các hiệp định bảo hiểm xã hội thay đổi theo thời gian. Hãy xác nhận lại với văn phòng hưu trí (年金事務所) gần nhất hoặc Cơ quan Hưu trí Nhật Bản trước khi làm thủ tục.

Tiền bạc & thuế