Làm thêm ở Nhật có hợp pháp không? Visa và công ty

Làm thêm ở Nhật hợp pháp hay không phụ thuộc hai lớp quy định hoàn toàn khác nhau: luật nhập cư (visa của bạn cho phép làm gì) và nội quy công ty (就業規則 có cấm 副業 không). Vi phạm lớp thứ nhất ảnh hưởng tư cách lưu trú; vi phạm lớp thứ hai là chuyện lao động — mức độ nghiêm trọng khác hẳn nhau.

Bài 02 series “Cách kiếm tiền ở Nhật”. Thông tin kiểm tra tháng 9/2026; đây không phải tư vấn pháp lý.

Lớp 1: Visa của bạn cho phép gì?

Tư cách lưu trú	Làm thêm
永住者, 定住者, 日本人の配偶者等, 永住者の配偶者等	Không giới hạn loại công việc và số giờ
技術・人文知識・国際業務 và các visa lao động khác	Được làm trong phạm vi tư cách. Muốn làm việc ngoài phạm vi (ví dụ kỹ sư đi bưng bê) thì cần 資格外活動許可
留学	Cần 資格外活動許可; tối đa 28 giờ/tuần, kỳ nghỉ dài của trường tối đa 8 giờ/ngày
家族滞在	Cần 資格外活動許可; tối đa 28 giờ/tuần
特定技能, 技能実習	Quy định riêng, rất chặt — hỏi cơ quan quản lý/đơn vị tiếp nhận trước, đừng tự suy đoán

Theo Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú, hoạt động có thu nhập nằm ngoài phạm vi tư cách lưu trú cần được cho phép trước (資格外活動の許可, theo Điều 19 Luật Nhập cư). Chi tiết cách xin và giới hạn giờ ở bài về 資格外活動許可.

Ba điều nhiều người hiểu sai

“Làm online tại nhà thì không tính”: sai. Có thu nhập là có hoạt động, bất kể online hay offline.
“Nhận tiền mặt thì không ai biết”: dòng tiền và khai thuế vẫn để lại dấu vết; và khi gia hạn visa, hồ sơ thuế được xem xét.
“Ngành nào cũng làm được nếu dưới 28 giờ”: không. Với 留学 và 家族滞在, một số ngành thuộc 風俗営業 bị loại trừ dù chỉ làm vài giờ.

Lớp 2: Công ty có cấm 副業 không?

Ở Nhật, cấm hay cho phép 副業 là chuyện của 就業規則 — không phải luật hình sự. Ba dạng thường gặp:

Cấm hoàn toàn — vẫn còn ở một số công ty truyền thống
Cho phép nhưng phải khai báo/xin duyệt (許可制・届出制) — phổ biến nhất hiện nay
Tự do — thường ở công ty IT, startup, ngoại quốc

Cách kiểm tra: tìm mục 「副業」「兼業」 trong 就業規則 (thường ở mạng nội bộ), hoặc hỏi bộ phận nhân sự: 「副業は届出が必要ですか？」

Vi phạm nội quy thì sao?

Thường là xử lý nội bộ: nhắc nhở, kỷ luật, trường hợp nặng có thể ảnh hưởng tới đánh giá và hợp đồng. Mức độ tùy công ty và tùy việc bạn làm có xung đột lợi ích hay ảnh hưởng công việc chính không. Khác hoàn toàn với vi phạm luật nhập cư.

Vì sao công ty biết bạn có 副業?

Đường phổ biến nhất là 住民税. Thuế cư trú của bạn thường bị trừ qua lương (特別徴収); nếu tổng thu nhập tăng, số thuế công ty phải trừ cũng tăng — kế toán có thể nhận ra.

Cách xử lý hợp pháp: khi làm 確定申告, ở mục 住民税 chọn nộp 普通徴収 (tự nộp) cho phần thu nhập ngoài lương, nếu 市区町村 của bạn chấp nhận. Lưu ý: không phải mọi trường hợp đều áp dụng được, và điều này không thay cho việc tuân thủ nội quy công ty.

Xem thêm: 住民税 là gì và tính thế nào

Thuế: ngưỡng 200.000 yên

Theo Cục Thuế Quốc gia (国税庁): người làm công ăn lương đã được 年末調整, nếu tổng thu nhập ngoài lương từ 200.000 yên trở xuống thì về nguyên tắc không cần 確定申告. Nhưng:

Nếu bạn vẫn phải khai thuế vì lý do khác (医療費控除, ふるさと納税 không dùng ワンストップ…), thì phải khai cả phần dưới 200.000 yên
Kể cả khi không cần 確定申告, vẫn có thể phải khai 住民税 tại 市役所
Thu nhập từ 副業 thường được xếp vào 雑所得

Chi tiết: 確定申告 qua e-Tax · 年末調整 và 確定申告 khác nhau thế nào

Ảnh hưởng tới gia hạn visa và vĩnh trú

Khi gia hạn tư cách lưu trú, hồ sơ thường gồm giấy tờ thu nhập và thuế — nợ thuế hoặc không khai thuế là điểm trừ
Với 永住許可, việc nộp thuế và bảo hiểm đầy đủ, đúng hạn là yếu tố được xem xét
Làm việc ngoài phạm vi cho phép, hoặc vượt giới hạn giờ, có thể ảnh hưởng trực tiếp tới việc gia hạn

Nói ngắn: kiếm thêm 5 万/tháng mà mất cơ hội vĩnh trú là lỗ nặng.

Quy trình an toàn 5 bước

Xác định tư cách lưu trú của bạn và phạm vi được phép
Nếu cần: xin 資格外活動許可 trước khi bắt đầu
Đọc 就業規則; nếu cần thì nộp đơn khai báo 副業
Ký hợp đồng bằng văn bản, giữ hóa đơn và bảng kê thu nhập
Cuối năm: tính tổng thu nhập ngoài lương → làm 確定申告 nếu vượt ngưỡng, và hỏi 市役所 về 住民税

Tiếng Nhật hữu ích

副業は届出が必要ですか？許可制ですか？ — “Làm thêm có phải khai báo không ạ? Có cần xin duyệt không?”
資格外活動許可を持っています。週28時間以内で働けます。 — “Tôi có giấy phép hoạt động ngoài tư cách, làm được tối đa 28 giờ/tuần.”
この仕事は私の在留資格の範囲内ですか？ — “Công việc này có nằm trong phạm vi tư cách lưu trú của tôi không ạ?”
住民税は普通徴収にできますか？ — “Tôi chuyển thuế cư trú sang tự nộp được không ạ?”

Từ vựng: 副業・兼業 · 就業規則 · 資格外活動許可 · 風俗営業 · 特別徴収 / 普通徴収 · 雑所得 · 年末調整 · 確定申告.

Checklist

Biết chính xác tư cách lưu trú của mình và phạm vi được phép
Cần giấy phép → xin trước khi bắt đầu làm
Đọc 就業規則, khai báo nếu công ty yêu cầu
Tránh ngành bị loại trừ với 留学・家族滞在
Luôn có hợp đồng văn bản; giữ chứng từ thu nhập
Thu nhập ngoài lương > 20 万円/năm → 確定申告
Hỏi 市役所 về khai 住民税 kể cả khi dưới ngưỡng

🔗 Bài liên quan

Câu hỏi thường gặp

Làm thêm ở Nhật có hợp pháp không?

Có, nhưng phụ thuộc hai lớp: luật nhập cư quy định visa của bạn được làm gì và bao nhiêu giờ, còn nội quy công ty quy định bạn có được làm 副業 hay không. Vi phạm luật nhập cư ảnh hưởng tới tư cách lưu trú, còn vi phạm nội quy là vấn đề lao động nội bộ.

Visa lao động có được làm thêm việc khác không?

Trong phạm vi tư cách lưu trú thì được, nhưng làm công việc ngoài phạm vi đó cần xin 資格外活動許可 trước. Ví dụ người có tư cách 技術・人文知識・国際業務 muốn làm phục vụ quán ăn thì đây là hoạt động ngoài phạm vi và cần được cho phép.

Công ty làm sao biết mình có làm thêm?

Đường phổ biến nhất là qua 住民税, vì thuế cư trú thường bị trừ qua lương và số thuế tăng lên có thể khiến kế toán nhận ra. Khi làm 確定申告, bạn có thể chọn nộp 普通徴収 cho phần thu nhập ngoài lương nếu địa phương chấp nhận, nhưng điều này không thay cho việc tuân thủ nội quy công ty.

Thu nhập thêm dưới 200.000 yên có phải khai thuế không?

Theo 国税庁, người làm công ăn lương đã 年末調整 và có thu nhập ngoài lương từ 200.000 yên trở xuống thì về nguyên tắc không cần 確定申告. Nhưng nếu bạn khai thuế vì lý do khác thì phải khai cả phần đó, và vẫn có thể phải khai 住民税 tại 市役所.

Làm thêm có ảnh hưởng tới xin vĩnh trú không?

Có thể. Khi xét gia hạn tư cách lưu trú hay xin vĩnh trú, việc nộp thuế và bảo hiểm đầy đủ đúng hạn là yếu tố được xem xét, còn làm việc ngoài phạm vi cho phép hoặc vượt giới hạn giờ là điểm trừ nghiêm trọng. Hãy làm đúng quy định ngay từ đầu.

Nguồn tham khảo

出入国在留管理庁 — 資格外活動の許可（入管法第19条）
出入国在留管理庁 — 「留学」の在留資格に係る資格外活動許可について · 「家族滞在」の場合
国税庁 — No.1900 給与所得者で確定申告が必要な人

Bài viết mang tính thông tin tổng quát, không phải tư vấn pháp lý, thuế hay nhập cư. Quy định áp dụng khác nhau theo tư cách lưu trú và hoàn cảnh cụ thể — hãy xác nhận với cục xuất nhập cảnh, cơ quan thuế, hoặc chuyên gia (行政書士, 税理士). Thông tin kiểm tra tháng 9/2026.

Cách kiếm tiền ở Nhật